Tutaj goście w nowoczesny multimedialny sposób dowiedzą się więcej o zbiorach biblioteki, a za ich pośrednictwem o historii miasta i książnicy. Powstanie przestrzeń wystaw czasowych i strefa wypoczynku dla czytelników, z możliwością organizowania tam kameralnych spotkań – parter historycznego budynku PAN Biblioteki Gdańskiej przy ul. Wałowej 15 przejdzie rearanżację, która przeniesie go z XX w XXI wiek.

Historyczny budynek biblioteki jest perłą architektury neogotyckiej Gdańska. Realizacja projektu została powierzona miejskiemu inspektorowi budowlanemu – Karlowi Kleefeldowi. Obiekt zaprojektowano z przeznaczeniem na siedzibę biblioteki, uwzględniając wszystkie wymogi ówczesnego, nowoczesnego myślenia o bibliotekarstwie. Jego lokalizacja wpisała się w tzw. trójkąt naukowy, który na początku XX wieku stanowiły usytuowane na planie trójkąta: Archiwum Prowincji Prusy Zachodnie (obecnie Archiwum Państwowe), Gimnazjum Realne św. Piotra i Pawła (dziś I Liceum Ogólnokształcące) oraz Biblioteka Miejska, czyli właśnie PAN Biblioteka Gdańska.

Budynek otwarty dla czytelników w 1905 roku szczęśliwie przetrwał w marcu 1945 roku działania wojenne. Pierwszy poważny remont przeprowadzono w latach 70. XX wieku, kiedy to od strony ul. Łagiewniki dobudowano ogromną czytelnię, która połączyła bryłę biblioteki i szkoły.

Nadszedł czas na dostosowanie budynku do wymagań użytkowników XXI wieku.

– Zdajemy sobie sprawę z tego, że współczesna biblioteka to nie tylko czytelnie i magazyny. To również miejsce spotkań, wymiany myśli i wiedzy między jej użytkownikami – mówi dr Anna Walczak, dyrektor PAN Biblioteki Gdańskiej. – Chcę, żeby Biblioteka Gdańska również swoją przestrzenią o wysokich walorach estetycznych służyła mieszkańcom i wszystkim odwiedzającym nasze miasto. Zapraszała do zapoznania się z naszymi zbiorami i do rozmowy o książkach.

Bibliotekarze od lat marzyli o zagospodarowaniu parteru budynku, przez lata wykorzystywanego jako miejsce ekspozycji i promocji. Przestrzeń ta estetycznie i funkcjonalnie nie przystawała już do potrzeb czasu. Przeszkodą, aby rozpocząć proces nowej aranżacji tego miejsca, był brak środków.

– Tym większa radość, że dzięki Nagrodzie Księżniczki Asturii uda się tę ideę zrealizować – dodaje dr Anna Walczak.

W 2019 roku miasto Gdańsk zostało uhonorowane Nagrodą Księżniczki Asturii w kategorii Zgoda (de la Concordia) za działania na rzecz obrony praw człowieka, promocji i ochrony pokoju, wolności i solidarności. Nagroda finansowa w wysokości 50 tys. euro decyzją pani prezydent miasta została przekazana Bibliotece Gdańskiej.

– Biblioteka Gdańska to dobro wszystkich nas, gdańszczanek i gdańszczan – mówi Aleksandra Dulkiewicz, prezydent Gdańska. – Przez wieki dzięki szczodrym darom mieszczan, planowej polityce władz miasta, zmierzającej do kompletowania zbiorów, i troskliwej opiece bibliotekarzy zgromadziliśmy księgozbiór, który jest prawdziwą chlubą. Troska o niego, aby służył kolejnym pokoleniom, jest naszą powinnością.

W ubiegłym roku rozpisano konkurs na aranżację przestrzeni parteru w budynku historycznym PAN Biblioteki Gdańskiej.

18 grudnia 2020 roku zebrało się ośmioosobowe jury, któremu przewodniczył prof. Tadeusz Pietrzkiewicz, dziekan Wydziału Architektury i Wzornictwa ASP w Gdańsku, aby z zachowaniem anonimowości twórców ocenić cztery nadesłane prace.

Zwycięski projekt przygotował Mateusz Czeczko Design Studio z Białegostoku.

– Powstanie nowoczesna i estetyczna aranżacja korespondująca z historyczną architekturą budynku – cieszy się dyrektor Walczak.

Obecnie trwają prace przygotowawcze. Jest nadzieja, że na zakończenie roku jubileuszowego użytkownicy biblioteki będą już mogli korzystać z nowej przestrzeni.

Projekt wsparł finansowo Port Lotniczy Gdańsk im. Lecha Wałęsy